اصول طراحی فضاهای کوچک
افزایش جمعیت و زندگی آپارتمان نشینی، تورم و گرانی و محدودیتهای زندگی در کلان شهرها باعث شده امروزه بسیاری از افراد برای سکونت و یا محل کار و ارائه خدمت مکانهایی با متراژ کم و محدود را به ناچار برگزینند. از این رو یکی از دغدغه این افراد و به طبع طراحان داخلی، ایجاد فضایی با بالاترین کارایی و در عین حال زیبا و آرام با وجود محدودیت فضایی است. طراحی فضاهای کوچک چالشهایی با خود به همراه دارد که شما با دانستن یک سری اصول و قواعد میتوانید بر این چالشها غلبه کرده و محیطی زیبا و کارآمد برای خود طراحی نمایید.
1- بهینه سازی فضا
مهمترین دغدغه در طراحی مکانهای کوچک محدودیتهای فضایی برای رفع نیازهای لازمه در عین داشتن رفاه به دور از شلوغی و به همریختگی است. بهینه سازی فضا به معنای استفاده درست از هر سانتیمتر فضای موجود است. راه کارهای زیادی جهت بهینه سازی اصولی در فضاهای محدود وجود دارد که به مهمترین آنها اشاره میشود.
از خرید و انباشتن لوازم بی مورد خودداری کنید و لوازم غیرضروری را با توجه به میزان محدودیت فضایی حذف کنید. حذف هر وسیله اضافه در فضای محدود به معنای ذخیره سازی هوشمند فضا برای مصارف ضروری خواهد بود.
استفاده از وسایل چند منظوره و یا چند کاره، به عنوان مثال مبل تخت خواب شو، میز و صندلیهای تاشو و ...
نظامبندی و قفسه بندی هر فضای به ظاهر پرت مانند فضای زیر پلهها، کنج دیوارها، پاخور کابینتها، زیر تخت و ...

2- استفاده از رنگهای روشن
رنگهای روشن و خنثی به دلیل بازتاب نور در بزرگنمایی فضا بسیار موثرند. برای دیوارها، درب اتاق و رنگ سقف از رنگهای سفید و یا نخودی روشن استفاده کنید. همچنین برای وسایلی مانند مبلمان، لوازم آشپزخانه و ... استفاده از رنگهای روشن بسیار کمک کننده خواهد بود. در نهایت برای دادن جلوه و گرمابخشی به فضا میتوانید از چند المان و اکسسوری رنگی برای فضاسازی و زیبایی بیشتر استفاده نمایید. برای مثال کوسنهای رنگی، یک تابلوی زیبا و ...
3- رعایت نظم و سادگی
سادگی و ظرافت را در انتخاب وسایل مورد نیاز خود به خصوص وسایل بزرگ مد نظر قرار دهید. به عنوان مثال مبلهای ظریف و ساده با پارچه ساده انتخاب کنید. طرحهای شلوغ و پیچیده در فضاهای کوچک حس شلختگی و کلافگی را تداعی میکنند. به همه چیز نظم دهید، شلختگی در فضاهای کوچک به سرعت به چشم میآید و فضای شما را محدودتر نمایش میدهد. از باکسها و تقسیم کنندهها، قفسه بندی دیوارها و ... برای نظم دهی برای وسایل استفاده نمایید.

4- رعایت اصل تناسب
وسایل و ابزارهای داخل فضا باید مناسب و متناسب با متراژ انتخاب شوند. برای نمونه شما نمیتوانید یک تلویزیون 60 اینچ را در یک فضای 12 متری استفاده کنید. نمایش یک شی بزرگ در یک فضای کوچک، محدودیت فضایی شما را با بزرگ نمایی بیشتر به نمایش میگذارد. پس در انتخاب تمامی وسایل تناسب را با توجه به متراژ در نظر داشته باشید.
5- ایجاد عمق و ارتفاع در فضا
شما میتوانید با استفاده از خطوط عمودی در اشیا و فضاها ارتفاع ساختمان خود را بیش از واقعیت نمایش دهید. برای این کار میتوانید از نصب پردههای بلند از سقف تا زمین، کتابخانه با ارتفاع زیاد و ... استفاده کنید. همچنین برای عمق بخشیدن به فضا میتوانید از آینهها استفاده نمایید که ضمن فضاسازی بیشتر نور و حس روشنایی را نیز بازتاب کنند.
6- نورپردازی صحیح
وجود پنجره و نور طبیعی از المانهای مهم و تاثیرگذار در بزرگنمایی فضاهای محدود است. در کنار نور طبیعی نور پردازی صحیح، استفاده از چراغهای ال ای دی در نقاط استراتژیک، نور سقف مناسب و تامین روشنایی لازم و کافی فضا اهمیت دارد.

7- ایجاد فضاهای مشترک و باز
عدم جداسازی بخشهای مختلف ساختمان میتواند تاثیر زیادی در بزرگنمایی فضا داشته باشد. به عنوان مثال ترکیب اتاق نشیمن و آشپزخانه از متداولترین روشها برای فضا سازی ساختمانهای محدود است. استفاده از دربهای ریلی یا کشویی از دیگر موارد مورد توجه برای فضاهای محدود اطلاق میشود.
سخن پایانی
فضای محدود شما صرف نظر از کاربری اداری، تجاری و یا مسکونی بودن قابلیت تبدیل به یک مکان کار آمد، زیبا و جذاب را دارد. شما با کمی خلاقیت و رعایت اصول ذکر شده میتوانید بهترین فضای ممکن را فراهم کرده و از آن لذت ببرید بدون اینکه محدودیت فضایی شما را آزرده خاطر کند. رعایت تمامی اصول از انتخاب رنگ تا حذف وسایل غیر ضروری موجب آرامش خاطر و بهبود کیفیت زندگی و کار در فضاهای محدود میشود.