تعریف لغاز و فلسفه وجود آن
لغاز بخشی از جزئیات اجرایی دیوار است که به صورت پیش آمدگی روی دیوار طراحی و اجرا میشود، تا قاب درب و پنجره در آن جای بگیرند. لغاز از نظر عملکردی برای درب و پنجره اهمیت زیادی دارد زیرا باعث: باز وبسته شدن کامل و صحیح درب یا پنجره میشود، دوام و عمر مفید فریم را ارتقا میبخشد و باعث بهبود اتصالات چهارچوب به دیوار شده و از ترک خوردن لبهها جلوگیری میکند. لغاز در طرح و نقشه ساختمان باید لحاظ گردد، تعیین موقعیت و ابعاد لغاز در نقشه به روند صحیح پیش رفتن پروژه کمک شایانی مینماید.

لزوم وجود لغاز
وجود لغاز به دلایل زیر ضروری است:
- اجرای دقیق ابعاد و تراز قاب (اگر لغاز نباشد، نصب پنجره یا درب با اعوجاج و درز زیاد انجام میشود)
- باز و بسته شدن کامل و صحیح درب و پنجره
- تعیین جایگاه بازشو: لغاز محل دقیق درب و پنجره را در پلان و نما تثبیت میکند.
- انتقال بارها: لغاز، به ویژه همراه با کلاف یا فریم فلزی و بتنی به انتقال صحیح بارهای دیوار به سازه اصلی کمک میکند.
- جلوگیری از ترک در اطراف بازشو (به خصوص در دیوارهای آجری و بلوکی)
کاربری و اهمیت لغاز
لغاز چند وظیفه اصلی دارد:
ا- ایجاد محل دقیق نصب: قاب یا چهارچوب درب و پنجره باید در فضای صاف، همتراز و با ابعاد مشخص نصب شود. لغاز این فضا را مشخص و تامین میکند.
2- نصب صحیح و دقیق درب و پنجره: با پیش آمدگی محل نصب از سطح دیوار، هم نصب سادهتر انجام میشود و هم درب هنگام باز وبسته شدن بهتر عمل میکند.
3- بهبود عایقبندی حرارتی و صوتی: لغاز با ایجاد ضخامت بیشتر در اطراف درگاه، نشت صدا و هوا را کاهش میدهد.
4- زیبایی و نظم بصری: لغاز باعث میشود قاب درب و پنجره در یک خط منظم با دیوار باشد و گوشهها تمیزتر اجرا شوند.
زمان اجرا و مجری لغاز
لغاز چه زمانی اجرا میشود؟
لغاز معمولا بعد از دیوار چینی و قبل ار نصب فریم فلزی یا UPVC ایجاد میشود. در پروژههای دقیق، قبل از نازک کاری، لغاز به طور کامل شمشه کشی و شاقول میشود.
چه کسی لغاز را اجرا میکند؟
بسته به نوع سازه تحت نظارت مهندس ناظر:
- در دیوار چینی سنتی: بنا یا آجرکار
- در سازههای فلزی و بتنی: نصاب فریم درب و پنجره
- در پروژههای صنعتی: تیم درب و پنجره سازی با همکاری نازککار

ابعاد استاندارد لغاز
ابعاد لغاز باید دقیقا مطابق با نقشههای معماری و جزئیات اجرایی باشد. ابعاد لغاز بستگی به نوع فریم و ضخامت دیوار دارد ولی به طور کلی:
عمق لغاز: 2 تا 6 سانتیمتر جلوتر از سطح تمامشدهی دیوار
عرض لغاز: بین 5 تا 10 سانتیمتر برای پوشش قاب و محل درزگیری
ارتفاع لغاز: ارتفاع قاب + 2تا 5 سانتیمتر
در دربهایی که روی چهارچوب روکوب و یا پشت کوب باید نصب شود عرض لغاز باید بیشتر در نظر گرفته شوند به عنوان مثال در دربهای ضد سرقت روکوبدار عرض لغاز باید 10 سانتیمتر باشد. همچنین در قسمتهایی که حالت کنج و گوشه دارد و دو درب در مجاورت هم در کنجها باید نصب شوند، عرض لغاز باید بیشتر از حد معمول باشد تا نیازی به برش روکوب نباشد.

لغاز آماده چیست:
محصولاتی پیش ساخته که توسط شرکتهای تولید کننده درب وپنجره یا سازههای پیش ساخته عرضه میشوند. این لغازها معمولا از PVC، MDF روکشدار یا چوب تولید میشوند و به صورت دقیق برش خورده و آماده نصب تحویل داده میشوند. از این لغازها بیشتر در مواردی که به هر دلیلی لغاز در نظر گرفته نشده و یا کمتر از حد استاندارد است استفاده میشود. تا فریم و روکوب به درستی نصب شوند.